Het modellenrecht is een relatieve nieuwkomer in het land van het intellectuele eigendomrecht. Modelrechten bestaan in Nederland pas vanaf 1975. Voor die tijd was de houder van een model aangewezen op de Auteurswet of op het leerstuk van de onrechtmatige daad. Met invoering van de Benelux tekening en Modellenwet is daar een einde gekomen en kon men opteren voor geregistreerde modelrechten. In 2007 is deze wet opgegaan in het huidige Benelux Verdrag inzake de Intellectuele Eigendom. Ook is in 2002 de Gemeenschapsmodellenverordening in werking getreden. Sindsdien zijn er ook EU-modelrechten en een zogenaamd niet-geregistreerd EU-model.
Voor een advocaat modelrecht zijn deze ontwikkelingen toe te juichen. De nieuwe modelrechten maken het eenvoudiger en effectiever om tegen inbreuk op te treden. Hoe meer gereedschap in de gereedschapskist hoe beter. Bovendien is het prettig als advocaat dat er een rechter bij een geregistreerd modelrecht uitgaat van een vermoeden van geldigheid. De bewijslast dat het modellenrecht niet geldig zou zijn ligt daardoor dus bij de inbreukmaker.
Maar wat is nu eigenlijk een modelrecht?
Door middel van een modelrecht wordt het uiterlijk van een voortbrengsel beschermd. Het gaat dan om een driedimensionaal voorwerp, zoals een stoel, verpakking of een parfumflesje. Een tweedimensionaal voortbrengsel, zoals een dessin, kan beschermd worden door het tekeningenrecht. Vereist voor het verkrijgen van een geldig modelrecht is dat het nieuw moet zijn en een eigen karakter moet hebben. Een model mag niet langer dan maximaal één jaar op de markt zijn, anders zal het niet als ‘nieuw’ worden aangemerkt.
Een voortbrengsel dat uitsluitend wordt bepaald door de technische functie, kan niet als modelrecht worden geregistreerd. Er is echter veel discussie over wat dit nu precies betekent. Wanneer wordt een vormgevingselement uitsluitend bepaald door de technische functie? Is dat alleen als er maar één deugdelijke technische oplossing voor handen is of gaat het om het doel van de vormgeving, namelijk een technisch doel of een estetisch doel? Als modelrecht advocaat moet je in veel zaken hieromtrent een standpunt innemen.
Overigens moet worden opgemerkt dat een technisch voortbrengsel, mits nieuw en inventief, wel door een octrooirecht beschermd kan worden.
Om modelrechten te verkrijgen moet men een modeldepot indienen dat vervolgens zal worden geregistreerd. De modelleninstanties zullen niet zelf toetsen of het model voldoet aan de criteria van nieuwheid en een eigen karakter. Dat betekent dat men na depot een registratie-certificaat zal ontvangen, terwijl het modelrecht misschien helemaal niet geldig is, omdat het niet aan de wettelijke vereisten voldoet. Het is daarom verstandig om u vóór het aanvragen van modelrechten u door een specialist te laten adviseren.
Wanneer men slechts modelbescherming in Nederland, België en/of Luxemburg wenst, kan men een Benelux model registreren. Wil men een modellenrecht in (bijna) alle landen van de Europese Unie, dan is het verstandig om een EU model aan te vragen. In dat geval krijgt men door middel van één modeldepot bescherming in België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk en Zweden. Indien bescherming in landen buiten de Europese Unie is gewenst of slechts een aantal Europese landen, kan een Internationaal model uitkomst bieden.
De praktijkgroep IE/IT van Deterink heeft gespecialiseerde advocaten op het gebied van het modellenrecht. Het adviseren over de exploitatie van modelrechten en het voeren van inbreukprocedures behoren tot onze dagelijkse praktijk. Ook voor het opstellen en beoordelen van contracten (bijvoorbeeld overdracht-, licentie-, distributie-, en/of samenwerkingsovereenkomsten) kunt u een beroep doen op onze modellenrecht advocaten. Daarnaast beschikken wij over twee modelgemachtigden. Ook voor modeldepots bent u bij ons dus aan het juiste adres.
Wij zijn altijd bereid tot een geheel vrijblijvend kennismakingsgesprek. Klik hier voor onze contactgegevens.
